Denbora luzez, Arreta Gabeziak eta Hiperaktibitateak eragindako Nahasmendua (AGHN) mutiko hiperaktiboekin, oldarkorrekin eta portaera-arazoak dituztenekin lotu izan da. Hala ere, irudi horrek ez du islatzen AGHArekin bizi diren neska eta emakume askoren errealitatea, haien sintomatologia isilagoa izan ohi da, eta oharkabean pasa dezakete urteetan zehar, edota bizitza guztian.
Gaur egun badakigu AGHA modu desberdinean aurkezten dela neskengan eta emakumeengan, eta, horregatik, askok ez dutela behar duten laguntza jasotzen nerabezarora arte edo helduarora arte.
Nola aurkezten da AGHA nesketan?
Hiperaktibitatea edo inpultsibotasun nabaria erakuts dezaketen mutil askok ez bezala, neskek profil barnekoagoa izaten dute, batez ere arreta-zailtasunei lotuta.
Neskatoen ohiko ezaugarriak:
- Arreta mantentzeko zailtasunak
- Ohiko despisteak
- Zereginak eta materialak antolatzeko zailtasuna
- Sentiberatasun emozional handiagoa
- Esna amets egiteko joera
- Zereginak hasteko eta amaitzeko arazoak
Kanpotik ikusten dena
Eskola- eta familia-ingurunean, AGHA duten neska asko honela ikusten dira:
- Oso langileak
- Arduradunak
- Perfekzionistak
- Emaitzak lortzeko ahalegin bikoitza egiten duten neskak
- Zereginekin konprometituak
- Heziak eta lasaiak
Hala ere, emaitzak ez datoz bat egiten duten ahaleginarekin.
Orduak ematen dituzte ikasten, errepikatzen, azpimarratzen, eskemak egiten… baina beren emaitzek ez dute lan hori guztia islatzen.
Horrek frustrazioa eta pentsamendu hauek sortzen ditu:
“Dena ematen dut eta ez da nahikoa”.
“Besteek erraz egiten dute eta nik ez”.
“Zergatik kostatzen zait kontzentratzea?”
Jokabide disruptiborik ez dutenez, neska horiek oharkabean pasatzen dira, eta heldutasun ezari, despisteei, motibazio faltari edo “oso sentikorrak izateari” egozten zaizkie zailtasunak.
AGHN emakume helduetan
Emakume askotan, AGHN ez da detektatzen haurtzaroan. Helduaroak erantzukizun gehiago dakartza: goi-mailako ikasketak, lana, etxearen kudeaketa, amatasuna… eta konpentsazio-estrategiak ez dira nahikoa.
Emakumeen ohiko sintomak
- Antolatzeko eta lehenesteko zailtasuna
- Gainkarga mentala
- Prokrastinazioa
- Errutinak mantentzeko arazoak
- Buruko nekea
- Autoexijentzia eta perfekzionismo handia
- “Berandu joatearen” edo guztiaren atzetik joatearen etengabeko sentsazioa
Askok laguntza psikologikoa eskatzen dute antsietate, estres edo autoestimu baxuagatik, eta ez da beti ebaluatzen AGHren presentzia posiblea.
Zergatik gertatzen da infradiagnostika neskengan eta emakumeengan?
| Faktorea | Ondorioa |
| Sintoma barnkoagoak eta ez hain disruptiboak | Oharkabean pasatzen dira |
| Genero-expektatibak | Neskak lasaiak eta antolatuak izatea espero da |
| Konpentsatzeko eta ahalegintzeko gaitasun handia | Kanpotik “ondo funtzionatzen” dutela dirudi |
| Eragin emozional handiak | Antsietatea edo depresioa diagnostikatzen da AGHNrik aztertu gabe. |
Laguntza jaso beharrean, honelako esaldiak entzuten dituzte:
“Oso despistatua zara”.
“Pixka bat gehiago ahaleginduko bazina…”
“Hobeto antolatu behar duzu.”
“Oso sentibera zara”.
“Beti ilargian zaude”
Inpaktu emozionala
Identifikatu gabeko AGHNak honako hauek sor ditzake:
- Autoestimu baxua
- Antsietatea
- Denera ez iristearen sentsazioa
- Gehiegizko autoexijentzia
- Norberaren gaitasunari buruzko zalantzak
- Perfekzionismoa eta errorearen beldurra
Ez da ahalegin falta:
informazioa prozesatzeko, antolatzeko eta arreta emateko beste modu bat da.
Zer egin AGHN susmatzen baduzu?
Profil honetan zeure burua identifikatzen baduzu edo zure alabarengan ikusten baduzu, hurrengo urratsa ebaluazio neuropsikologiko bat egitea da.
Honek aukera ematen du:
- Arreta eta funtzio exekutiboak aztertzea.
- Indarguneak eta laguntza-arloak identifikatzea
- Lotutako karga emozionala murriztea
- Estrategia pertsonalizatuak planifikatzea
Diagnostikoak ez du mugatzen, tresnak, argitasuna eta arintzea ematen ditu.
Ondorioa
Neskatoen eta emakumeen AGHA existitzen da, nahiz eta askotan oharkabean pasatzen den. Arazoa ez da esfortzu falta — gehienetan, guztiz kontrakoa da. Hori ezagutzeak aukera ematen du:
- Bere esperientzia ulertzea
- Epaitu gabe laguntzea
- Estrategiak eta laguntza eskaintzea
- Urteetako borroka isila saihestea
AGHA duten neskatoak eta emakumeak ez dira despistatuak, ez lausoak, ez “sentiberagoak”.
Ulermenik eta laguntzarik gabe egokitzeko ahalegin handia egin duten pertsonak dira, eta ikustea merezi dute.